Odkąd ludzie budowali miasta, troszczyli się o zaopatrzenie w wodę do picia i nawadniania, i jej usunięcie, aby zapobiec zalaniu. Z wyjątkiem tworzyw sztucznych, wszystkie materiały, których używamy dzisiaj do produkcji rur i do transportu wody stosowane są od wieków. W artykule nie podejmiemy próby dokładnego zbadania, jak długo istniał każdy materiał. Literatura na temat zaopatrzenia w wodę jest bardzo obszerna i zbyt obszerna, aby można było ją tutaj podać w formie krótkiego podsumowania. Jeżeli jest ktoś jednak bardzo ciekawy, może znaleźć niezłe opracowanie w książce Stevena Solomona „Water” (Woda). Będzie mógł tam przeczytać między innymi o rurach kamiennych, terakotowych, drewnianych, ołowianych, azbestowych, wykonanych z brązu oraz odlewanych z różnych stali.
Istnieje wiele sposobów transportu wody, ale dziś rurę zdefiniuję jako zaprojektowaną pustą rurę do całkowitego napełnienia wodą. To odróżnia ją od tunelu lub otwartego przewodu.
Oczywiście, że rura nie zawsze jest pełna wody. Jeśli ma służyć do drenażu, prawdopodobnie będzie pusta przez większość czasu. Jednak skupmy się na rurach, które maja doprowadzić wodę skutecznie, a więc pod ciśnieniem.
Problem w wykonywaniu takich rur polega na tym, jak stworzyć długą rurę, która utrzyma wodę i będzie wystarczająco mocna, aby oprzeć się pęknięciu. Pojawia się też drugi problem. Rury mają skończoną długość. Jest się więc konieczność z ich łączenia i to szczelnego – bez wyciekania wody. Łączenie jest także konieczne w miejscu kiedy chcemy rozprowadzić wodę z grubej rury na kilka cieńszych. Na tym nie koniec. Rury wymagają zaworów, a więc punktów w których ciek wody w rurze może lub musi być zatrzymany.
Uwaga. W związku z tym od pewnego czasu mówi się o systemach do instalacji wodnych i grzewczych mając na myśli konkretne rury i dostosowane do nich złącza i zawory. Takie systemy są opracowywane zazwyczaj przez jednego producenta, który bada ich trwałość i skuteczność i daje odpowiedną gwarancję. Takie systemy muszą się też cechować.
Kwestia szczelności, odporności na różne czynniki jest dziś o tyle istotna, że nasze domy, komfortowe, wyposażone, umeblowane, są łatwe do zniszczenia przez wodę w takim samym stopniu jak przez ogień. Ostatnio pojawiły się też dodatkowe wymogi w stosunku do systemów instalacji. Te systemy muszą mieć odpowiedni przepływ, a z uwagi na rozwijające się normy oparte o wymagania gospodarki zrównoważonej – muszą cechować się określoną trwałością i mieć coraz mniejszy wpływ na środowisko.
Chociaż najwcześniejszy znany przykład żelaznej rury pochodzi z 1455 roku, rury znalezionej podczas wykopalisk średniowiecznych pozostałości zamku Dillenburg – nie oznacza to, że te rury jako system przetrwały do dziś. Były to fragmenty rury, które z jakiś przyczyn ( bez dostępu wody i tlenu) nie skorodowały i dotrwały do dzisiejszych czasów i faktem jest, że na tamte czasy był to unikat, bowiem dopiero w XIX wieku do zaopatrzenia miast w wodę zaczęto stosować w bardzo dużych ilościach rury żelazne, wypierając rury drewniane i ołowiane.
Dziś systemy do instalacji wodnych i grzewczych muszą być odporne na wiele innych czynników. Ponadto, z racji zagęszczenia ludności nie można już stosować materiałów, których produkcja na wielką skalę była by nierealna. W XV wieku było około 500 mln ludzi na całej kuli ziemskiej, a dzisiaj w samym Tokio żyje ponad 37 mln ludzi.
Będziemy więc rozmawiać o bieżących możliwościach światowego przemysłu i o najlepszych rozwiązaniach stosowanych w wielkich budynkach i domach jednorodzinnych, biorąc pod uwagę ogrom wymagań jakie muszą spełniać nowoczesne systemy do instalacji wodnych i grzewczych.
